HỌC THUYẾT ĐA TRÍ TUỆ CỦA GIÁO SƯ HOWARD GARDNER

HỌC THUYẾT ĐA TRÍ TUỆ CỦA GIÁO SƯ HOWARD GARDNER

Nhà bác học Albert Einstein từng nói rằng: “Ai cũng là thiên tài. Nhưng nếu bạn đánh giá một con cá bằng khả năng leo cây, nó sẽ sống suốt đời với niềm tin rằng nó là kẻ đần độn.”

Mỗi cá nhân là độc lập và duy nhất với những năng khiếu, sở thích và đam mê khác nhau cần được nuôi dưỡng từ những ngày còn ngồi trên ghế nhà trường. Trong khi giáo dục truyền thống chỉ tập trung vào việc phát triển trí thông minh logic, và dạy hàng nghìn cá thể khác nhau bằng cách giống nhau, đóng khuôn người học trong những chuẩn mực và tiêu chuẩn, những bạn nằm ngoài tiêu chuẩn được cho là “kém thông minh” hoặc “vô dụng”; thì giáo dục thời đại mới quan tâm nhiều đến từng cá thể, nuôi dưỡng và phát triển trí thông minh đa dạng.

Thuyết đa trí tuệ là một lý thuyết về trí thông minh của con người được nhìn nhận bằng nhiều cách, mang tính đa dạng, được nghiên cứu và công bố bởi tiến sĩ Howard Gardner. Theo Gardner, trí thông minh (intelligence) được ông quan niệm như sau "là khả năng giải quyết các vấn đề hoặc tạo ra các sản phẩm mà các giải pháp hay sản phẩm này có giá trị trong một hay nhiều môi trường văn hóa" và trí thông minh cũng không thể chỉ được đo lường duy nhất qua chỉ số IQ.

Năm 1983, ông đã xuất bản một cuốn sách có nhan đề Frames of Mind (tạm dịch Cơ cấu của trí tuệ), trong đó ông công bố các nghiên cứu và lý thuyết của mình về sự đa dạng của trí thông minh (Theory of Multiple Intelligences).

Theo Học thuyết Đa Trí tuệ, có 9 trí thông minh chính

1. Trí thông minh nội tâm

Trí thông minh nội tâm là năng lực tự nhận thức về bản thân, một người có tư duy này có thể dễ dàng tiếp cận và nhìn rõ được những cảm xúc của bản thân mình, người có trí thông minh này họ thường hay xem xét bản thân và thích trầm tư suy nghĩ, được ở trạng thái tĩnh lặng hay các trạng thái tìm hiểu tinh thần một cách sâu sắc khác, họ thích làm việc một mình hơn làm việc cùng những người khác, họ là người có tính độc lập và tính tự giác tốt.
Nghề nghiệp phù hợp: Nhà tâm lý học, nhà trị liệu triết gia, lãnh đạo tổ chức (chủ tịch và CEO), người khám phá tiềm năng con người, người làm công tác xã hội, thầy dạy thiền, chuyên viên chăm sóc sức khỏe thần kinh, chủ doanh nghiệp, nhà nghiên cứu về nhận thức con người, lãnh đạo về tôn giáo, huấn luyện viên cuộc sống.
Nhân vật điển hình: Khổng tử, Dalai Lama, Sigmund Freud, Descartes, Howard Schultz.

2. Trí thông minh hình ảnh không gian

Trí thông minh không gian liên quan đến việc suy nghĩ bằng hình ảnh, biểu tượng và khả năng cảm nhận, chuyển đổi và tái tạo các góc độ khác nhau của thế giới không gian trực quan, đó là mảnh đất sáng tạo của các kiến trúc sư, nhiếp ảnh gia, nghệ sĩ, các phi công và các kỹ sư cơ khí máy móc, những người đã thiết kế ra Kim tự tháp Ai Cập có rất nhiều trí thông minh này.
Nghề nghiệp phù hợp: Trang trí nội thất, thiết kế nội thất, thiết kế đồ họa, bếp trưởng, vẽ tranh minh họa, quay phim, kiến trúc sư, phi công, bác sĩ phẫu thuật, điêu khắc gia, thiết kế sân khấu, thiết kế ngoại cảnh, thiết kế thời trang và trang sức, nghệ nhân thêu.
Nhân vật điển hình: Picasso. Leonardo Da Vinci, Steven Spielberg, Giorgio Armani.2.

3. Trí thông minh vận động thể chất

Khả năng vận động thân thể là loại hình thông minh của chính bản thân cơ thể, nó bao gồm tài năng trong việc điều khiển các hoạt động về thân thể, khiến các hoạt động của thân thể và các thao tác cầm nắm một cách khéo léo, các vận động viên thể thao, những người làm nghề thủ công, thợ cơ khí và các bác sĩ phẫu thuật là những người sở hữu khả năng này,
Nghề nghiệp phù hợp: Vận động viên thể thao, vũ công, bác sĩ phẫu thuật, huấn luyện viên thể dục thể thao, nghệ sĩ múa, quân nhân, thợ thủ công, nhà sáng chế, nhà vật ký trị liệu, thợ cơ khí, người thi hành án.
Nhân vật điển hình: David Beckham, Jackie Chan, Ni-cole David, Tiger Woods.

4. Trí thông minh âm nhạc

Đặc điểm cơ bản của trí thông minh âm nhạc là khả năng cảm nhận, thưởng thức và tạo ra các tiết tấu nhịp điệu, đó là trí thông minh của các nhạc công hay những ca sĩ, ngoài ra trí thông minh âm nhạc còn có trong tiềm thức của bất cứ cá nhân nào, miễn là người đó có khả năng nghe tốt và hát theo giai điệu.
Nghề nghiệp phù hợp: Ca sĩ, nhạc sĩ, giám đốc sản xuất âm nhạc, trị liệu bằng âm nhạc, giáo viên âm nhạc, nhạc trưởng, kỹ sư âm thanh, nhân viên thu âm.
Nhân vật điển hình: Britney Spear, Michael Jackson, Mozart, Beethoven, Yiruma.

5. Trí thông minh ngôn ngữ

Đây là trí thông minh của các phóng viên, nhà văn, người kể chuyện, các nhà thơ và luật sư, người có khả năng về ngôn ngữ có thể tranh biện, thuyết phục, làm trò, hay hướng dẫn hiệu quả thông qua sử dụng lời nói.
Nghề nghiệp phù hợp: Đối với loại hình thông minh này, nghề nghiệp phù hợp đó chính là diễn giả, nhà báo, nhà văn, người viết quảng cáo, dịch giả, bình luận viên, phát thanh viên truyền hình, luật sư hay người nói trước công chúng.
Nhân vật điển hình: JK Rowling, Oprah Winfrey, Larry King.

6. Trí thông minh logic toán học

Là loại hình thông minh đối với những con số và sự logic, đây là trí thông minh của các nhà khoa học, kế toán viên và những người lập trình máy tính, nét tiêu biểu về trí thông minh logic toán học gồm có khả năng xác định nguyên nhân, chuỗi các sự kiện, tìm ra quy tắc dựa trên các khái niệm.
Nghề nghiệp phù hợp: Môi giới chứng khoán, kế toán, kiểm toán, bảo hiểm, ngân hàng, nhà hùng biện, thẩm phán, dược sĩ, chuyên viên thống kê, nhà logic học, kỹ sư máy tính, lập trình máy tính, nghiên cứu khoa học, công tố viên, giáo viên dạy toán.
Nhân vật điển hình: Isaac Newton, Albert Einstein, Archimedes, Bill Gates, Sergey Brin & Larry Page.

7. Trí thông minh thiên nhiên

Trí thông minh thiên nhiên là khả năng tinh thông trong việc nhận dạng và phân loại vô số chủng loại động thực vật trong môi trường. Đó là sở trường của những người làm vườn, trồng cây cảnh, sáng tạo khung cảnh thiên nhiên, hay nói cách khác là thể hiện sự quan tâm tự nhiên của mình đối với thực vật.
Nghề nghiệp phù hợp: Thiết kế cảnh quan, bác sĩ thú y, người làm nông nghiệp, hướng dẫn viên du lịch, nhà khí tượng học, nhà bảo tồn học, người huấn luyện thú, quản lý sở thú.
Nhân vật điển hình: Charles Darwin, John Muir, Rachel Carson.

8. Trí thông minh xã hội

Đây là năng lực hiểu và làm được với những người khác, khả năng nhìn thấu suốt bên trong người khác, từ đó nhìn ra viễn cảnh bên ngoài bằng chính con mắt của họ.
Nghề nghiệp phù hợp: Quan hệ xã hội, đại lý du lịch, nhân viên bán hàng, ngành marketing, lãnh đạo, quan hệ công chúng, chính trị gia, tư vấn viên, giáo viên, nhân viên hành chính.
Nhân vật điển hình: Mẹ Teresa, Zig Ziglar, Công nương Diana, Gandhi.

9. Trí thông minh hiện sinh (triết học)

Trí thông minh hiện sinh có rất ít mối quan hệ với bất kỳ hệ tư tưởng nào. Hơn thế, định nghĩa trí thông minh hiện sinh là trí thông minh liên quan tới các vấn đề cơ bản của cuộc sống. Những câu hỏi như: "Cuộc sống là gì?" "Ý nghĩa của nó là gì?" "Vì sao lại có quỷ dữ?" "Loài người sẽ tiến tới đâu?" và "Chúa có tồn tại hay không?" là những điểm khởi đầu mạnh mẽ cho một cuộc khai phá tầm nhận thức sâu sắc hơn. định nghĩa khả năng của trí thông minh hiện sinh gồm hai phần:
- Xác định bản thân tới những tầm xa nhất của vũ trụ - nơi tận cùng, vô tận.
- Xác định bản thân với những tính năng hiện hữu nhất của điều kiện con người - tầm quan trọng của cuộc sống, ý nghĩa của cái chết, số mệnh cuối cùng của thế giới vật chất, tinh thần, những trải nghiệm sâu sắc như là tình yêu của con người hoặc niềm đam mê nghệ thuật.
Nghề nghiệp phù hợp: Nhà thần học, mục sư, giáo sĩ Do Thái, pháp sư, linh mục, thầy dạy Yoga, nhà sư.
Nhân vật điển hình: Vasily Kandinsky, Dalai Lama, Billy Graham, Elie Wiesel.

Bố mẹ và các con đã nhận diện được trí thông minh và tiềm năng của bé chưa? Nếu chưa thì có những bài kiểm tra trí thông minh được phân loại theo Học Thuyết Đa Trí tuệ này đấy!

Bên cạnh đó, Hộp Tò Mò phát triển các bộ kit dựa trên học thuyết này, mỗi bộ kit đa dạng gồm nhiều khía cạnh khác nhau: nghệ thuật, khoa học, ngôn ngữ... với những chủ đề khác nhau, để các con tìm hiểu và phát triển trí thông minh nổi bật của mình.

← Bài trước Bài sau →